Bir işe başlarken ilk önce hangi aşamadan başlarsınız. Başarılı bir işin süreci çok fazla da değişkenlik göstermez, ilk önce işin kaba taslak bir planı yapılanı yapılır, nereden başlanacağı karar verilir ve bu işin basamaklarını alacağı zamanlar hesaplanır ardından çalışma başlar. Peki bu belirlenen işin temelini oluşturan fikrini ne kadar düşünürsünüz size bu aşama ne kadar bağlar.
Mimarlık mesleğinde ve de eğitiminde özellikle bu basamağın çok önemli bir yeri mevcuttur. Yapılacak işin, tasarımın kavramı her zaman için öncelikli gelir ve yapılacak olan tasarımın şekillenmesinde ana rol oynar. Peki neden fikir, bu kadar değerli ve önemlidir tasarım işinde. Yapılan eylem olmayan bir şeyin geliştirilmesi ise ve geliştirme sürecinde çok net kurallar, formüller yok ise, iş karmaşıklaşıyor. Tasarım sürecinde karşılaşılacak alternatif şekiller karşısında da çaresiz kalınıyor. Dolayısı ile ortaya çıkan bu karmaşıklığı çözecek, bazen de ortaya çıkacak olan seçeneklerde tasarımcıya yön verecek bir kalıba ihtiyaç var. Bu noktada iş için seçilen uygun “kavram” karşılaşılacak sorunları çözmede çok işe yarıyor.
Bir dosya kağıdı ve üzerinde ki çizgileri elle alalım. Enine, boyuna, eğrisel çizgiler olsun. Acaba kaç farklı şekilde bu kağıda çizgiler yerleştirilebilir, bir milyon, yüz milyon, yüz milyar, hayır sonsuz farklı şekilde bu çizgiler bu kağıda geçirilebilir. Çizgiler mimari bir dilde bir fikri meydana getirebilir bir fikri anlatabilir ancak bir yapıyı oluşturamazlar. Çizgilerin bir yapıyı oluşturabilmeleri için “mimarlık dilinde” kağıda aktarılmaları gerekmektedir. Bu da çizgilerin aktarılmasında belli kuralların ve de yöntemlerin izlenmesi demektir. Peki bu durum çizgilerin kağıda aktarımında ki kombinasyonları azaltabilir mi? Sonsuz ve sonsuz kombinasyonlarda kağıda aktarabildiğimiz çizgiler bu kurallar ve yöntemler dahilinde belli bir sayıya kadar inebilir mi? Hayır. Belki son durumda sonsuzluk üzeri sonsuzluk kadar kombinasyon değil de sadece sonsuzluk kadar ihtimal kalır ama hala bir sonsuzluk var.
Başka meslekleri düşünelim tabi ki doktorları avukatları mühendisleri. Yapılacak şey bellidir sorun da bellidir çözüm için gerekli formüllerde de bellidir değilse bile bulunması için çalışmalar yapılır ki bu da bir sorun ve sonuç üründe bir belirliliktir. Genelde diğer mesleklerde ortaya çıkan ürünü belirli kalıplar ve sayılar ortaya çıkarırken mimarlık mesleğinde böyle bir lüks yoktur. Ürünü insanlar belirler her santimine insan karar verir. Elbette mimaride de belli standartlar ve kalıplar vardır ancak bu kalıplar dahi diğer mesleklerden çok daha farklı bir yöntem ile uygulanır. Peki sonuç olarak ortaya çıkan tasarımın doğruluğuna kimler karar verir. Mimaride tam olarak bir doru yoktur. Eğer tasarım sonucunda ortaya çıkan ürün ihtiyaca tam olarak cevap veriyor ve gelecekte de ortaya çıkabilecek sorunlara ışık tutabiliyorsa bu ürün doğrudur ancak bu sonuca ulaşmış her türlü tasarım ürünü de doğrudur, fakat bu tasarımlar yığınında sadece ve sadece bir tanesi uygulamaya geçilir, peki bu seçilen tasarımın seçilme nedeni nedir? Neden bu da başkası değil? İşte burada yapım aşamasının en başında başlanılan aşama fikir aşaması ana rol oynamasının nedeni budur. Bütün veriler, istekler, sorunlar, etkenler incelendikten sonra ortaya çıkan tasarıma fikir/kavram yön verir. Mimarinin bu tarzda olması mimarların olaylara değişik bir açıdan bakmasına yol açmıştır, normal kalıpların dışında düşünmek, düşünme sistematiğinde değişiklikler meydana getirmek, neden sorusunu sormak yerine bu sorunun bile sorulma amacını , bu sorunun arkasında yatan fikri sorgular mimar. Bu yönleri ile bazen bir matematikçiye de benzer. Nasıl bir matematikçiyi anlamak zor ise onların düşünce sistematikleri ne denli farklı ise mimar[tasarımcı]larında bu denli farklıdır.
Projelerin yapım aşamasında bu denli önemli rol oynayan ve ilk olarak ele alınan, üzerine çalışmalar yapılan “fikir” in gerçekten yeri proje başlangıcımıdır? Elbette bir işe başlanırken fikirsiz olmak hem işi zorlar hem de bir çıkmaza sürükleyebilir ancak, bunun sırasını sürekli olarak en başta düşünmek doğrumudur?
Başlangıçta bir kavram oluşturmak pek kolay değildir, her ne kadar oluşturulacak bu kavram ileride bir çok sorunu çözmeye yarayacaksa da oluşum aşamasında fazlasıyla bir sıkıntı oluşturur. Ancak bazen bir fikir yakalansa bile istenen etkiyi yapmaya bilir bunun nedeni ise kavramın tasarımcı tarafından tam olarak benimsenmemesi olabilir. Birden akla gelen bir fikir uygun dahi olsa özümsenmemesi halinde yararı olmaz.
(DEVAM EDECEK)
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder